محمود بصیری؛ مردی که هنوز در خاطره دهه پنجاهی‌ها و شصتی‌ها لبخند می‌زند
از آرایشگاه زیبا و کتاب‌فروشی هدهد تا دوچرخه‌سواری در جاده کرج؛ نگاهی به زندگی و خاطرات بازیگری که سال‌هاست در قاب تلویزیون کمتر دیده می‌شود، اما هنوز برای مخاطبان قدیمی چهره‌ای آشنا و دوست‌داشتنی است.
بعضی بازیگرها برای ماندگار شدن به نقش‌های عجیب‌وغریب یا قهرمان‌بازی‌های بزرگ احتیاج ندارند. کافی است چند بار در قاب تلویزیون ظاهر شوند، با لحن و رفتارشان به خانه‌های مردم راه پیدا کنند و آن‌قدر طبیعی بازی کنند که مخاطب احساس کند یکی از اعضای خانواده‌اش را تماشا می‌کند. محمود بصیری از همین جنس بازیگرهاست؛ هنرمندی که نامش برای بسیاری از دهه پنجاهی‌ها و شصتی‌ها یادآور روزهایی است که تماشای سریال‌های تلویزیونی، یکی از تفریحات اصلی خانواده‌ها بود.
بصیری را نمی‌توان صرفاً یک بازیگر کمدی دانست. او از آن چهره‌هایی است که با حضور ساده، بیان شیرین و طنز بی‌تکلفش، به شخصیت‌های داستان جان می‌داد. مخاطبانی که سال‌ها پیش پای تلویزیون می‌نشستند، احتمالاً هنوز هم با شنیدن نام او تصویری از شخصیت‌های دوست‌داشتنی سریال‌های قدیمی در ذهن‌شان زنده می‌شود.
از آرایشگاه زیبا تا کتاب‌فروشی هدهد؛ خاطراتی که پاک نمی‌شوند
برای بخش بزرگی از مخاطبان، محمود بصیری با مجموعه تلویزیونی «آرایشگاه زیبا» شناخته می‌شود؛ مجموعه‌ای که حال‌وهوای اجتماعی و طنز شیرینش، آن را به یکی از خاطرات ماندگار تلویزیون تبدیل کرد. در روزگاری که شبکه‌های تلویزیونی محدود بودند و خانواده‌ها اغلب یک برنامه مشترک را تماشا می‌کردند، چنین مجموعه‌هایی جایگاه ویژه‌ای در زندگی روزمره مردم داشتند.
اما خاطره بصیری به همین سریال محدود نمی‌شود. «کتاب‌فروشی هدهد» یکی دیگر از آثاری است که نام او را در حافظه مخاطبان ثبت کرده است. مجموعه‌ای که با فضای گرم و شخصیت‌های آشنایش، برای بسیاری از بینندگان یادآور تلویزیونی است که قصه‌گویی و ارتباط با مخاطب را جدی می‌گرفت.
«قصه‌های تابه‌تا»، «هزار دستان»، «کارآگاه شمسی و مادام» و دیگر تجربه‌های سینمایی و تلویزیونی او نیز بخش‌هایی از کارنامه هنری این بازیگر هستند. برای دهه پنجاهی‌ها و شصتی‌ها، تماشای دوباره این آثار فقط مرور یک مجموعه قدیمی نیست؛ بازگشت به دورانی است که تلویزیون بخشی از خاطرات مشترک خانواده‌ها را می‌ساخت.
نکته جالب اینکه خود بصیری هم در گفت‌وگوهای اخیرش به ماندگاری این آثار اشاره کرده است. او معتقد است کارهایی مانند «کتاب‌فروشی هدهد» حاصل زحمت سازندگان‌شان بودند و مردم آن‌ها را دوست داشتند. شاید بهترین نشانه موفقیت یک بازیگر هم همین باشد که سال‌ها بعد از آخرین حضور جدی‌اش، هنوز مردم او را با نقش‌هایش به یاد بیاورند.
علی حاتمی و خاطراتی از نسلی که سینما را زندگی می‌کرد
یکی از بخش‌های شنیدنی گفت‌وگوهای اخیر محمود بصیری، یادآوری خاطراتش از همکاری با کارگردانان قدیمی سینمای ایران، به‌ویژه علی حاتمی و شاپور قریب است. بصیری از سال ۱۳۵۲ تجربه همکاری با این نسل از فیلم‌سازان را داشته و در صحبت‌هایش بارها به تفاوت نگاه هنری آن‌ها با شرایط امروز اشاره کرده است.
او در یکی از خاطراتش از همکاری با علی حاتمی برای ساخت یک آگهی تبلیغاتی یاد می‌کند. به روایت بصیری، حاتمی با نوشتن تنها دو خط متن و استفاده از توانایی حسن رضیانی توانست تبلیغی بسازد که در ذهن مخاطب ماندگار شد. این خاطره شاید در ظاهر اتفاق کوچکی باشد، اما نشان می‌دهد هنرمندان آن نسل حتی در ساخت یک آگهی کوتاه هم به ایده، خلاقیت و کیفیت اهمیت می‌دادند.
بصیری همچنین از تجربه حضور در مجموعه «هزار دستان» و همکاری با علی حاتمی یاد کرده است؛ مجموعه‌ای که هنوز هم از آثار شاخص تاریخ تلویزیون ایران محسوب می‌شود. برای او، آن روزها فقط خاطره بازی در چند فیلم و سریال نیست؛ یادآور دوره‌ای است که گروه‌های تولید با شناخت و علاقه بیشتری کار می‌کردند و هر اثر برای رسیدن به کیفیت مطلوب، پشتوانه‌ای از تجربه و دانش داشت.
هشت سال دوری از تلویزیون؛ انتخاب یا اجبار؟
یکی از موضوعاتی که در سال‌های گذشته درباره محمود بصیری مطرح بوده، کم‌کاری و دوری طولانی‌مدت او از تلویزیون است.
بصیری در گفت‌وگوهای قبلی خود از دوره‌ای صحبت کرده که پس از پخش «کتاب‌فروشی هدهد» با محدودیت‌هایی برای فعالیت روبه‌رو شده بود. او گفته بود این اتفاق از سال ۱۳۸۵ آغاز شد؛ درست زمانی که احساس می‌کرد مسیر کاری‌اش دوباره در حال بهتر شدن است.
اما نکته مهم در صحبت‌های تازه او این است که کم‌کاری‌اش را نباید صرفاً به نداشتن پیشنهاد نسبت داد. بصیری در گفت‌وگوی تلفنی اخیرش با ایسنا گفته پیشنهاد بازی دریافت می‌کند، اما حاضر نیست در هر کاری حضور داشته باشد. از نگاه او، کیفیت نویسندگی، کارگردانی و ایده اولیه اهمیت زیادی دارد. حتی می‌گوید اگر با گروهی حرفه‌ای همکاری کند، حاضر است برای بهتر شدن کار در نوشتن متن هم مشارکت داشته باشد.
او انتقادهای صریحی هم به وضعیت امروز تلویزیون دارد و با لحنی طنازانه از برنامه‌هایی گلایه می‌کند که به اعتقادش دیگر جذابیت و تأثیرگذاری گذشته را ندارند. جمله طنزآمیزش درباره اینکه هنر عملاً مرده و هنرمندان مشغول برگزاری مراسم یادبود آن هستند، بازتابی از دلخوری او نسبت به وضعیت فرهنگ و هنر است.
دوچرخه، دیزی و زندگی ساده یک بازیگر قدیمی
شاید جالب‌ترین بخش گفت‌وگوی اخیر محمود بصیری با مازیار لرستانی، صحبت‌های او درباره زندگی شخصی و روزمره‌اش باشد. برخلاف تصور بعضی مخاطبان که ممکن است فکر کنند بازیگران قدیمی روزهای بازنشستگی خود را در خانه می‌گذرانند، بصیری هنوز اهل گشت‌وگذار است و دوچرخه‌سواری را دوست دارد.
او در این گفت‌وگو از دوچرخه‌اش با علاقه یاد کرده و گفته است حتی روز تولدش، اول اردیبهشت، با دوچرخه به سمت جاده کرج رفته است. برای او دوچرخه فقط وسیله رفت‌وآمد نیست؛ بخشی از سبک زندگی و آزادی شخصی‌اش است.
بصیری همچنین گفته تنها زندگی می‌کند و فرزندان خواهرش گاهی به دیدنش می‌آیند و با هم غذا می‌خورند. از دیگر دلخوشی‌هایش، رفتن به قهوه‌خانه و دیزی‌فروشی نزدیک محل زندگی‌اش است؛ جایی که به تعبیر خودش دیزی آنجا خوراک روحی‌اش شده است. او حتی درباره علاقه‌اش به چای و عادت‌های روزانه‌اش هم با همان شوخ‌طبعی همیشگی صحبت کرده است.
در بخش دیگری از صحبت‌هایش، بصیری درباره انتشار ویدئویی از حضورش در مغازه‌ای که در آن کتاب سیمی می‌کردند نیز توضیح داده است. او گفته جوان‌هایی در آن محل کارهای کامپیوتری انجام می‌دهند و حضورش در مغازه به دلیل آشنایی با آن‌ها بوده، نه اینکه شغل تازه‌ای انتخاب کرده باشد.
بازیگری که هنوز در خانه‌های مردم حضور دارد
محمود بصیری شاید این روزها کمتر مقابل دوربین قرار بگیرد، اما برای نسلی که با تلویزیون دهه‌های پنجاه، شصت و هفتاد بزرگ شده، همچنان یک چهره آشناست. او از آن بازیگرانی است که مردم هنگام تماشای دوباره سریال‌های قدیمی، نه‌تنها نقش‌هایش، بلکه بخشی از خاطرات زندگی خودشان را مرور می‌کنند.
شاید مهم‌ترین ویژگی بصیری همین باشد: او برای مخاطبانش فقط یک بازیگر نیست؛ یادآور عصرهایی است که خانواده‌ها کنار هم می‌نشستند، منتظر شروع سریال موردعلاقه‌شان می‌ماندند و با شخصیت‌های تلویزیونی می‌خندیدند.
حالا این بازیگر پیشکسوت، با وجود انتقاد از وضعیت هنر و فاصله گرفتن از تلویزیون، هنوز از علاقه‌اش به بازیگری و هنر صحبت می‌کند. او می‌گوید برای پول حاضر نیست در هر کاری بازی کند و اگر گروه حرفه‌ای و ایده مناسبی وجود داشته باشد، امکان بازگشت را منتفی نمی‌داند.
شاید محمود بصیری خودش تصور کند روزهای طولانی‌ای از تلویزیون دور شده است، اما برای مخاطبان قدیمی، او همچنان همان مرد دوست‌داشتنی قاب تلویزیون است؛ مردی که با نقش‌های ساده و شیرینش لبخند را به خانه‌ها آورد و حالا خاطراتش، حتی بیشتر از حضورش در سریال‌های جدید، ارزشمند شده‌اند.
منبع خبر: روزنامه جمهور
