امنیت اطلاعات؛ ستون پنهان اقتصاد دیجیتال

به گزارش دیوار،

در سال‌های اخیر، اقتصاد دیجیتال به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد اقتصادی جهان تبدیل شده است. خریدهای اینترنتی، بانکداری الکترونیک، خدمات دولت هوشمند، آموزش مجازی و کسب‌وکارهای آنلاین، همگی بر پایه تبادل اطلاعات شکل گرفته‌اند. اما آنچه این اکوسیستم را پایدار نگه می‌دارد و کارکرد آن را تضمین می‌کند، امنیت اطلاعات است.

امنیت اطلاعات تنها به معنای جلوگیری از هک شدن سامانه‌ها نیست، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات فنی، مدیریتی و فرهنگی است که از اطلاعات افراد، سازمان‌ها و کسب‌وکارها در برابر دسترسی غیرمجاز، سرقت، تغییر یا نابودی محافظت می‌کند. هرچه وابستگی جامعه به خدمات دیجیتال بیشتر شود، اهمیت حفاظت از داده‌ها نیز افزایش می‌یابد.

امروزه اطمینان کاربران، مهم‌ترین سرمایه‌ی نامرئی اقتصاد دیجیتال است. اگر شهروندان باور نداشته باشند که اطلاعات شخصی و مالی‌شان در فضای مجازی محفوظ می‌ماند، تمایل کمتری به استفاده از خدمات آنلاین خواهند داشت. در مقابل وجود زیرساخت‌های امن، استفاده از خدمات دیجیتال را افزایش می‌دهد، به رونق تجارت الکترونیک می‌انجامد و سرمایه‌گذاری و نوآوری را جذب می‌کند.

هزینه‌ی بی‌توجهی به این حوزه ابداً کوچک نیست. بر اساس برآورد موسسه‌ی آمریکایی Cybersecurity Ventures، هزینه‌ی جهانی جرایم سایبری در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۰ تریلیون دلار می‌رسد؛ رقمی که اگر اقتصادی مستقل بود، پس از آمریکا و چین سومین اقتصاد بزرگ جهان محسوب می‌شد. در سطح سازمانی نیز، میانگین هزینه‌ی هر رخداد نشت اطلاعات هم‌اکنون به بیش از ۴ میلیون دلار رسیده است. سرقت اطلاعات مشتریان، توقف فعالیت سامانه‌های خدماتی، باج‌افزارها و افشای داده‌های حساس، افزون بر این زیان‌های مالی مستقیم، اعتبار سازمان‌ها را نیز خدشه‌دار می‌کند؛ در بسیاری از موارد، بازگرداندن باور از‌دست‌رفته‌ی مشتریان پس از یک رخداد امنیتی، دشوارتر از جبران خسارت مالی است.

امنیت اطلاعات تنها مسئولیت متخصصان فناوری اطلاعات نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک میان دولت، بخش خصوصی و شهروندان است. سازمان‌ها باید از استانداردهای امنیتی، آموزش کارکنان، به‌روزرسانی مستمر سامانه‌ها و مدیریت ریسک استفاده کنند. در مقابل، کاربران نیز با انتخاب گذرواژه‌های قوی، فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای، پرهیز از کلیک روی لینک‌های ناشناس و افزایش سواد دیجیتال، نقش مهمی در حفظ امنیت خود و جامعه ایفا می‌کنند.

این معادله برای ایران اهمیتی دوچندان دارد. بر اساس آمار وزارت اقتصاد، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی کشور هم‌اکنون حدود هفت تا هشت درصد است و برنامه‌ی هفتم توسعه هدف‌گذاری کرده این سهم تا پایان برنامه به ۱۰ تا ۱۵ درصد برسد؛ رقمی که هنوز فاصله‌ی زیادی با سهم نزدیک به ۳۸ درصدی چین دارد. دستیابی به این هدف، بدون زیرساخت‌های امن داده و اعتماد کاربران به خدمات دیجیتال داخلی، دشوار و حتی ناممکن خواهد بود.

بر همین اساس، اقتصاد دیجیتال بدون پشتوانه‌ی اطمینانِ کاربران به رشد پایدار نمی‌رسد؛ و این پشتوانه نیز جز از دل امنیت اطلاعات شکل نمی‌گیرد. سرمایه‌گذاری در امنیت سایبری، هزینه‌ای اضافی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ سرمایه‌های ملی، حمایت از کسب‌وکارهای نوآور و تضمین آینده‌ی اقتصاد دیجیتال است.

در نهایت، کشورهایی که بتوانند امنیت اطلاعات را به یکی از ارکان سیاست‌گذاری اقتصادی و فناوری خود تبدیل کنند، نه‌تنها از آسیب‌های سایبری مصون‌تر خواهند بود، بلکه از فرصت‌های اقتصاد دیجیتال نیز بهره‌ی بیشتری خواهند برد. آینده‌ی اقتصاد، بیش از هر زمان دیگری، به امنیت داده‌ها و اعتماد کاربران گره خورده است.