«چی می‌شه؟»؛ سؤال بی‌پاسخ این روزها
مردم می‌خواهند بدانند سرانجام تنش میان ایران و آمریکا به کجا می‌رسد؛ آیا مسیر به سمت توافق و آرامش تغییر می‌کند یا بار دیگر باید منتظر شعله‌ور شدن آتش جنگ بود؟
واقعیت این است که تحولات میان تهران و واشنگتن به آونگی سیاسی و امنیتی تبدیل شده که مدام میان دو نقطه جنگ و مذاکره در حرکت است. هر بار نشانه‌ای از تمایل به گفت‌وگو و احتمال توافق ظاهر می‌شود، امیدها جان می‌گیرد؛ اما کافی است یک موضع‌گیری تند، تهدید نظامی یا تحول منطقه‌ای رخ دهد تا دوباره سایه تقابل بر فضای سیاسی سنگینی کند.
این نوسان فرسایشی، بیش از آنکه نشانه وجود یک مسیر روشن برای حل بحران باشد، بیانگر پیچیدگی معادله‌ای است که هنوز اراده یا توان لازم برای خروج از آن را پیدا نشده است. در چنین شرایطی، نه می‌توان از پایان قریب‌الوقوع منازعه سخن گفت و نه انتظار داشت توافقی پایدار در کوتاه‌مدت شکل بگیرد.
البته نمی‌توان احتمال بازگشت به میز مذاکره را نادیده گرفت؛ چراکه هزینه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی تداوم تقابل برای همه طرف‌ها قابل توجه است. با این حال، مذاکره به‌تنهایی به معنای توافق نیست و حتی آغاز گفت‌وگوها نیز لزوماً تضمین‌کننده پایان اختلافات نخواهد بود. فاصله میان مواضع دو طرف، بی‌اعتمادی انباشته‌شده و اختلاف بر سر موضوعات اصلی، موانعی هستند که عبور از آنها به زمان و تصمیم‌های دشوار نیاز دارد.
از سوی دیگر، تحولات سیاسی داخلی آمریکا نیز می‌تواند بر این معادله اثر بگذارد. نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای و احتمال تضعیف موقعیت جمهوری‌خواهان و دونالد ترامپ، ممکن است محاسبات کاخ سفید را تغییر دهد و حتی مسیر سیاست خارجی واشنگتن را با پیچیدگی‌های تازه‌ای روبه‌رو کند. البته تأثیر این تحولات بر پرونده ایران، به نحوه مواجهه دولت آمریکا با نتایج انتخابات و آرایش سیاسی پس از آن بستگی دارد.
در این میان، شاید مهم‌ترین مسئله برای ایران، پرهیز از گرفتار شدن در فضای انتظار و بلاتکلیفی باشد. اقتصاد، تجارت، سرمایه‌گذاری و زندگی روزمره مردم نمی‌تواند برای مدت نامعلوم در انتظار تعیین تکلیف روابط تهران و واشنگتن متوقف بماند. هرچه این وضعیت طولانی‌تر شود، هزینه نااطمینانی برای جامعه و فعالان اقتصادی بیشتر خواهد شد.
بنابراین، پاسخ صادقانه به سؤال همیشگی این روزها، یعنی «چی می‌شه؟»، فعلاً روشن نیست. آنچه می‌توان گفت این است که آونگ تحولات هنوز از حرکت نایستاده و کفه تقابل همچنان سنگینی می‌کند. نه جنگ را می‌توان قطعی دانست و نه توافق را نزدیک و تضمین‌شده تصور کرد. شاید واقع‌بینانه‌ترین پیش‌بینی این باشد که باید خود را برای دوره‌ای طولانی از نوسان، فشار و تصمیم‌های غیرمنتظره آماده کرد؛ دوره‌ای که پایان آن، بیش از هر چیز به محاسبات سیاسی و اراده واقعی طرفین برای خروج از چرخه تقابل بستگی دارد.
منبع خبر: جمهور
