نوروزپور: تاریخ شفاهی خبرنگاران، بخشی از حافظه تاریخی و هویت حرفه‌ای ایران است
محمدرضا نوروزپور روز سه‌شنبه ۱۲ آبان در نشست بررسی پروژه تاریخ شفاهی خبرنگاران حوزه میراث‌فرهنگی در وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با تاکید بر اهمیت مستندسازی تجربه‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاران باسابقه اظهار کرد: خبرنگارانی که سال‌های متمادی به‌صورت مستمر یک حوزه تخصصی را پوشش می‌دهند، به شناختی عمیق و انباشته از آن حوزه دست پیدا می‌کنند و در این مسیر، شاهد و ثبت‌کننده تحولات، تصمیم‌ها، سیاست‌ها و فراز و فرودهایی هستند که بخش مهمی از تاریخ آن عرصه را شکل می‌دهد.
معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه تجربه خبرنگاران تخصصی، سرمایه‌ای فراتر از خاطرات فردی و حرفه‌ای آنان است، افزود: استمرار فعالیت خبرنگاران در یک حوزه مشخص، گاه از دوره مسئولیت چندین مدیر و تصمیم‌گیرنده فراتر می‌رود، ازاین‌رو، آنان به واسطه حضور مستمر در متن تحولات، واجد دانشی انباشته و تجربه‌ای ارزشمند هستند که ثبت و مستندسازی آن می‌تواند به بازشناسی روندهای تاریخی و شناخت دقیق‌تر تحولات کشور کمک کند.
نوروزپور ادامه داد: خبرنگاران در طول سال‌های فعالیت خود، تحولات حرفه روزنامه‌نگاری، دگرگونی شیوه‌های تولید و انتشار خبر و تغییر ابزارها و فناوری‌های ارتباطی را نیز تجربه کرده‌اند. بنابراین، تاریخ شفاهی آنان می‌تواند هم‌زمان بخشی از تاریخ یک حوزه تخصصی و تاریخ تحول رسانه و روزنامه‌نگاری در ایران را مستند کند.
وی با تاکید بر ضرورت عبور از رویکرد خاطره‌محور در اجرای این طرح تصریح کرد: خاطرات، بخشی از تاریخ شفاهی هستند، اما نباید تمام ظرفیت این پروژه به خاطره‌گویی محدود شود. آنچه اهمیت دارد، استخراج و ثبت تجربه‌های حرفه‌ای، دانش ضمنی، آموخته‌ها، شیوه‌های مواجهه با مسائل و شناختی است که خبرنگاران در سال‌های فعالیت خود به دست آورده‌اند. این اطلاعات باید به شکلی روشمند گردآوری و به اسناد قابل استفاده برای پژوهشگران، دانشجویان و نسل‌های آینده روزنامه‌نگاری تبدیل شود.
معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین تشکیل آرشیوی منسجم، طبقه‌بندی‌شده و قابل دسترس از مصاحبه‌ها و روایت‌های ثبت‌شده را ضروری دانست و پیشنهاد کرد برای انتشار و بهره‌برداری عمومی از این مجموعه، قالب‌های متنوع رسانه‌ای در نظر گرفته شود.
او در این زمینه گفت: کتاب، پادکست، فیلم کوتاه و تولید محتوای متناسب با شبکه‌های اجتماعی می‌توانند زمینه دسترسی طیف گسترده‌تری از مخاطبان به این روایت‌ها را فراهم کنند. چنین رویکردی ضمن حفظ و انتقال تجربه پیشکسوتان، امکان آشنایی نسل جدید با تاریخ حرفه‌ای رسانه و ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی کشور را نیز گسترش می‌دهد.
نوروزپور با تاکید بر ضرورت شناسایی پیشکسوتان و خبرنگاران باسابقه در استان‌های مختلف کشور، پرهیز از تمرکز جغرافیایی پروژه در تهران را از الزامات اجرای آن برشمرد و بهره‌گیری از آرشیوهای مطبوعاتی و رسانه‌ای، همچنین دانش و تجربه استادان، مدرسان و پیشکسوتان روزنامه‌نگاری را در تکمیل و اعتباربخشی به این طرح مؤثر دانست.
میراث‌فرهنگی، ظرفیت راهبردی مقابله با گسست هویتی است
معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تاثیر جنگ شناختی بر نگرش نسل جدید نسبت به هویت و پیشینه تاریخی کشور، نقش میراث فرهنگی را در تقویت خودآگاهی ملی و تحکیم پیوندهای هویتی جامعه مهم ارزیابی کرد.
وی با بیان اینکه جنگ شناختی سال‌هاست جامعه ایران را هدف قرار داده و امروز با جنگ تمام‌عیار علیه کشور درآمیخته است، اظهار کرد: سال‌هاست با جنگی شناختی مواجهیم که امروز با جنگ تمام‌عیار علیه ایران درآمیخته است؛ جنگی که در بُعد شناختی، تصویر ایرانیان از خود، اعتماد آنان به داشته‌های تاریخی و فرهنگی و احساس تعلقشان به یک سرنوشت مشترک را هدف می‌گیرد.
نوروزپور افزود: در چنین شرایطی، میراث فرهنگی یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های بازیابی و تقویت هویت ملی است زیرا به جامعه کمک می‌کند ریشه‌های تاریخی خود را بشناسد، پیوستگی و تداوم تمدنی‌اش را درک کند و بر پایه این شناخت، نسبت خود را با اکنون و آینده بازتعریف کند.
او با تاکید بر جایگاه رسانه‌ها و خبرنگاران تخصصی در انتقال این سرمایه تاریخی به جامعه ادامه داد: خبرنگاران حوزه میراث فرهنگی واسطه پیوند جامعه با حافظه تاریخی و تمدنی آن هستند. ثبت تاریخ شفاهی این خبرنگاران، افزون بر صیانت از تجربه‌های حرفه‌ای و رسانه‌ای، می‌تواند نشان دهد که روایت دقیق، مستند و مسئولانه از میراث فرهنگی چگونه به تقویت خودآگاهی ملی، تحکیم احساس تعلق اجتماعی و ایستادگی در برابر تحریف تاریخی و گسست هویتی کمک می‌کند.
تهیه زندگینامه ۹۰ خبرنگار حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی
در این نشست همچنین اعلام شد که زندگینامه ۹۰ خبرنگار فعال در حوزه‌های مرتبط با وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تهیه شده است.
پروژه تاریخ شفاهی خبرنگاران، طرحی مستقل از مجموعه زندگی‌نامه‌های تدوین‌شده است که در مراحل مقدماتی قرار دارد و در این نشست، ابعاد محتوایی، رویکرد اجرایی، شیوه مستندسازی تجربه‌های حرفه‌ای و راهکارهای انتشار و بهره‌برداری از روایت‌های ثبت‌شده مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
منبع خبر: ایرنا
