دکتر محمدرضا عارف در بیستوپنجمین همایش ملی صنعت، معدن و خدمات سبز، با اشاره به جایگاه مهم حفاظت از محیط زیست در ارزشهای دینی و ملی کشورمان، گفت: در پنج دهه اخیر کشورهای در حال توسعه، محیط زیست را به اهرمی برای مقابله با اقتصادهای نوظهور تبدیل کرده و مسائلی مانند گازهای گلخانهای یا گرم شدن کره زمین را مطرح کردهاند، در حالی که تا زمانی که خود در این مسیر حرکت میکردند، سخنی از این آسیبهای محیطزیستی نبود.
وی ادامه داد: اکنون نیز هرچند مسئله گرم شدن کره زمین مطرح است، تمدن غرب از ذوب شدن یخچالهای طبیعی صحبت میکند اما حرفی از تشکیل یخچالهای طبیعی جدید نمیزند. از سوی دیگر، مسئله توسعه بدون کربن را مطرح کردهاند و شاید ۱۰ سال دیگر سوخت کربنی را ممنوع کنند که زیان این مسئله بیشتر متوجه کشورهای در حال توسعه خواهد بود.
معاون اول رئیسجمهور خاطرنشان کرد: تمدن غرب نگاه انحصارطلبانه با چماق محیط زیست دارد و از این موضوع برای اهداف انحصارطلبانه خود بهره میگیرد. در واقع محیط زیست کلمه حقی است که از آن استفاده باطل میکنند. این در حالی است که ما معتقدیم باید از هر عاملی که موجب از بین رفتن محیط زندگی انسان و حتی نسلهای آینده میشود، پرهیز کرد و این یک راهبرد فرهنگی در احکام دینی و عقبه تمدنی ایران است.
عارف با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه نگاه سیاسی به مسائل محیطزیستی نداشته است، افزود: حفظ محیط زیست بخش اخلاقی و فرهنگی هر برنامه توسعه است و باید باور کنیم که وظیفه اخلاقی و فرهنگی برای جلوگیری از تخریب و حفاظت از محیط زیست داریم.
وی با اشاره به تلاشهای انجامشده در زمینه قانونگذاری برای حفاظت از محیط زیست گفت: با وجود این اقدامات، در حفظ محیط زیست موفق نبودهایم و باید بهتر عمل میکردیم. در این حوزه نیز بیشتر توجهها معطوف به آلودگی هوا بوده و به سایر مسائل از جمله فرسایش خاک توجه کافی نشده است.
معاون اول رئیسجمهور با تأکید بر اینکه کشور به توسعه سبز باور دارد، گفت: در هر برنامه توسعه باید مسائل محیطزیستی دیده شود، نه اینکه محیط زیست صرفاً یک پیوست باشد و اجرای آن اختیاری تلقی شود. ما به برنامه توسعهای پاسخگو به نیازهای انسانی و مسئولیتپذیر نیاز داریم، نه برنامهای که یک مشکل را حل کند اما چهار مشکل ماندگار دیگر به وجود آورد.
وی در عین حال افزود: نباید چماق محیط زیست را بالای سر هر برنامه قرار دهیم. هنر ما حل مسئله است، نه پاک کردن صورت مسئله. صنایع میتوانند با رعایت معیارهای محیطزیستی در استانها فعال شوند، اما هر صنعت باید پاسخگوی الزامات حفاظت از محیط زیست باشد. البته روشن است که هر صنعتی نیز نباید در هر منطقهای فعالیت کند و شرایط منطقه و صنعت باید مورد توجه قرار گیرد.
عارف فعالیت ۲۸۷ واحد صنعتی در زمینه خدمات سبز و ارزیابی عملکرد آنها را امیدوارکننده دانست و بر تقویت این مسیر تأکید کرد.
معاون اول رئیسجمهور یکی از مشکلات کشور را توجه به منافع کوتاهمدت به جای منافع بلندمدت دانست و با اشاره به برخی تصمیمات گذشته گفت: مجلس شورای اسلامی در مقطعی ساخت ۹۶ بیمارستان ۹۶ تختخوابی را تصویب کرد که در یک مورد حتی ۱۰۰ بیمار نیازمند عمل جراحی نیز در طول سال به آن بیمارستان مراجعه نکردند. این موارد سرمایهگذاری نیست، بلکه نتیجه توجه به مسائل کوتاهمدت است و اگر توسعه بر اساس منافع کوتاهمدت باشد، به محیط زیست نیز آسیب وارد میشود.
وی ادامه داد: در دهه ششم انقلاب اسلامی باید از تصمیمات مقطعی و موردی پرهیز کنیم. هرجا بر اساس برنامه بلندمدت حرکت کردهایم، موفق بودهایم. اگر نگاه بلندمدت امام شهید درباره توسعه علم و فناوری وجود نداشت، نمیتوانستیم به دستاوردهای دفاعی دو جنگ تحمیلی اخیر دست پیدا کنیم. در سند چشمانداز توسعه نیز توجه به علم و فناوریهای نوظهور گنجانده شد و نتیجه آن را در دو جنگ اخیر مشاهده کردیم، در حالی که در صنعت خودروسازی نتوانستیم چنین موفقیتی به دست آوریم.
عارف با اشاره به ضرورت توجیه و همراه کردن مردم در اجرای اصلاحات ساختاری اقتصادی گفت: دهک دهم ۲۳ برابر دهک اول از یارانه بنزین استفاده میکند، اما هرگاه دولت به دنبال اصلاح این روند است، اقشار آسیبپذیر تحریک میشوند که با آن مخالفت کنند.
معاون اول رئیسجمهور در پایان خاطرنشان کرد: بر اساس توصیههای رهبر شهید انقلاب، به دنبال کسب مرجعیت علمی، دستیابی به جایگاه تأثیرگذار علمی در جهان و علمی شدن زبان فارسی هستیم و این مسیر نیز با حفاظت از محیط زیست سازگار است.
