رئیس انجمن نخبگان ایران: نخبگان، سرمایهای برای حل ابرچالشهای کشور
همایش روز ملی نخبگان در مرکز همایشهای بینالمللی ایرانمال، به فرصتی برای طرح دیدگاهها و مطالبات جامعه نخبگانی درباره نقش سرمایه انسانی در مدیریت و تصمیمسازی کشور تبدیل شد. در این نشست، موضوعاتی از جمله شایستهگزینی، مهاجرت نیروهای متخصص، تجاریسازی فناوری، مقابله با فساد و ضرورت مشارکت بیشتر نخبگان در فرآیندهای تصمیمگیری مورد توجه قرار گرفت.
ابوذر شهپری، رئیس انجمن نخبگان ایران، در این همایش با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به جامعه نخبگانی اظهار کرد: نخبگان نباید صرفاً در مناسبتها مورد تقدیر قرار گیرند، بلکه باید از ظرفیت علمی و تخصصی آنها برای شناسایی و حل مسائل کشور استفاده شود.
هشدار درباره فاصله گرفتن تخصص از مدیریت
شهپری یکی از دغدغههای مهم جامعه نخبگانی را فاصله میان تخصص و برخی موقعیتهای مدیریتی عنوان کرد و گفت نیروهای جوان و تحصیلکرده در مسیر ورود به بازار کار با فرآیندهای مختلف ارزیابی و گزینش مواجهاند، اما در برخی سطوح مدیریتی، تناسب میان تخصص افراد و مسئولیتهای محوله نیازمند توجه بیشتری است.
او بر ضرورت تقویت نظام شایستهگزینی و ایجاد معیارهای روشن برای انتخاب مدیران تأکید کرد؛ موضوعی که به گفته وی میتواند در افزایش کارآمدی دستگاههای اجرایی و استفاده بهتر از ظرفیت نیروهای متخصص مؤثر باشد.
مقابله با فساد از مسیر اصلاح ساختارها
رئیس انجمن نخبگان ایران در بخش دیگری از سخنان خود، فساد را صرفاً یک مسئله فردی ندانست و بر ضرورت توجه به زمینههای ساختاری آن تأکید کرد.
به گفته او، در کنار برخورد با تخلف، باید سازوکارهای انتخاب مدیران، شفافیت، نظارت، پاسخگویی و تعارض منافع نیز مورد بررسی قرار گیرد. از این منظر، پیشگیری از فساد میتواند از مرحله انتخاب افراد و طراحی فرآیندهای مدیریتی آغاز شود.
ظرفیت بزرگ فناوری در انتظار بازار
شهپری همچنین به ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و مجموعههای فناور کشور اشاره کرد و گفت بیش از ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان و دانشگاهی و حدود ۱۸ هزار محصول فناورانه در کشور وجود دارد.
با این حال، به گفته وی، چالش اصلی امروز تنها تولید علم و فناوری نیست، بلکه تبدیل این ظرفیت به محصول، بازار و ارزش اقتصادی است.
برقراری ارتباط مؤثر میان دانشگاه، شرکتهای دانشبنیان و بخش تولید، تأمین مالی، دسترسی به بازار و تسهیل فرآیند تجاریسازی از جمله موضوعاتی است که میتواند زمینه بهرهگیری بیشتر از دستاوردهای علمی کشور را فراهم کند.
سامانه ملی نظام مسائل» در مسیر حل ابرچالشها
یکی از پیشنهادهای مطرحشده از سوی رئیس انجمن نخبگان ایران، راهاندازی «سامانه ملی نظام مسائل و ابرچالشهای کشور» بود.
شهپری پیشنهاد کرد مسائل اساسی کشور در حوزههایی مانند آب، انرژی، مسکن، صنعت و بودجه به شکل شفاف و اولویتبندیشده در اختیار جامعه نخبگانی قرار گیرد تا متخصصان بتوانند برای آنها راهکارهای عملیاتی ارائه دهند.
ایده این سامانه بر ایجاد ارتباط میان مسائل واقعی کشور و ظرفیت علمی و تخصصی موجود استوار است؛ هرچند موفقیت آن نیازمند سازوکاری برای ارزیابی پیشنهادها، اولویتبندی مسائل و پیگیری راهکارهای ارائهشده از سوی دستگاههای مسئول خواهد بود.
تلاش برای شکلدهی شبکه نخبگان
شهپری در ادامه، از فعالیت انجمن نخبگان ایران برای ایجاد یک شبکه تخصصی در سراسر کشور خبر داد و گفت این انجمن با راهاندازی بیش از ۲۰ دفتر استانی، شوراهای راهبردی و کمیتههای تخصصی، درصدد سازماندهی ظرفیتهای موجود در حوزههای مختلف است.
کمیتههایی در زمینههایی همچون هوش مصنوعی، رباتیک، پژوهش و آموزش و نسل Z نیز در این مجموعه فعالیت میکنند. همچنین به گفته شهپری، تفاهمنامههایی با مجموعههای تخصصی و اقتصادی برای استفاده از توان مهندسان و پیگیری مسائل مرتبط با نخبگان منعقد شده است.
اعلام برنامه نخبگان برای حضور در انتخابات
یکی دیگر از محورهای سخنان شهپری، اعلام برنامه انجمن نخبگان ایران برای حضور سازمانیافتهتر در انتخابات آینده بود.
او از تشکیل «جبهه همدلی ملی ایرانیان» با عنوان «جبهه هما» خبر داد و گفت این مجموعه قصد دارد در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، مجلس شورای اسلامی و ریاستجمهوری، حضور سازمانیافتهتری داشته باشد و فهرستهای تخصصی ارائه کند.
به این ترتیب، بخشی از جامعه نخبگانی در تلاش است علاوه بر طرح مطالبات تخصصی، حضور مستقیمتری در عرصه عمومی و فرآیندهای تصمیمسازی داشته باشد.
استفاده از ظرفیت همه نخبگان
رئیس انجمن نخبگان ایران همچنین بر استفاده از ظرفیت افراد توانمند بدون توجه به جنسیت، قومیت و گرایش مذهبی تأکید کرد و گفت ملاک اصلی برای انتخاب افراد باید توانایی، تخصص و تناسب آنها با مسئولیت مورد نظر باشد.
این رویکرد، شایستهگزینی را به عنوان یکی از محورهای اصلی بهرهگیری از سرمایه انسانی کشور مطرح میکند؛ موضوعی که میتواند در صورت طراحی سازوکارهای روشن و قابل ارزیابی، به استفاده مؤثرتر از ظرفیت نیروهای متخصص منجر شود.
سرمایه انسانی؛ حلقه مفقوده حل مسائل کشور؟
مجموع مباحث مطرحشده در همایش روز ملی نخبگان، بر یک مطالبه مشترک استوار بود: استفاده از نخبگان باید از سطح تقدیر و برگزاری مراسم فراتر رود و به مشارکت واقعی آنها در فرآیند حل مسائل کشور منجر شود.
جامعه نخبگانی از یک سو ظرفیت گستردهای از دانش، تجربه و توان تخصصی در اختیار دارد و از سوی دیگر، کشور با مجموعهای از مسائل پیچیده در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، انرژی، آب، مسکن و فناوری مواجه است.
در چنین شرایطی، ایجاد سازوکاری که بتواند میان «مسئله» و «متخصص» ارتباط برقرار کند، میتواند یکی از مسیرهای استفاده مؤثرتر از سرمایه انسانی باشد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، عبور از نگاه مناسبتی به نخبگان و ایجاد یک رابطه مستمر میان جامعه تخصصی و ساختار تصمیمگیری است؛ رابطهای که در آن مسائل بهصورت شفاف تعریف شوند، راهکارهای تخصصی مورد ارزیابی قرار گیرند و نتیجه اجرای آنها نیز قابل سنجش باشد.
منبع خبر: جمهور آنلاین
